اینترنت ملی یک شبکه بسته نیست

نخستین جلسه هم اندیشی مرکز ملی فضای مجازی با دستگاه های اجرایی کشور درخصوص سرویس ها و محتواهای مورد نیاز فضای مجازی بر بستر شبکه ملی اطلاعات روز چهارشنبه با حضور محمدحسن انتظاری دبیر شورای عالی فضای مجازی، اعضای کابینه یازدهم و مقامات لشکری و کشوری برگزار می شود. در این جلسه ضمن معرفی شبکه ملی اطلاعات که توسط این شورا برای ایجاد زیرساختی امن و منسجم در فضای مجازی تصویب شده، سرویس ها و محتواهای مورد نیازی که توسط دستگاه های مختلف طراحی و از شبکه ملی اطلاعات برای انتشار و انتقال استفاده می کنند، در راستای تقسیم کار ملی و تصویب در شورای عالی فضای مجازی بررسی خواهند شد.

روزنامه ایران بر همین اساس در گفت و گو با عباس آسوشه، معاون فناوری مرکز ملی فضای مجازی، به بررسی ابعاد شبکه ملی اطلاعات پرداخته است.

شبکه ملی اطلاعات به چه معنا است؟
از سال 78 – 77 از شبکه ملی اطلاعات با عناوین مختلفی از جمله اینترانت ملی یاد می کردند تا اینکه تعریف شبکه ملی اطلاعات در شورای عالی فضای مجازی به تصویب رسید و الزامات آن نهایی گردید. در یک زمانی احساس می شد که شبکه ملی اطلاعات همه اجزای شبکه اعم از زیرساخت، خدمات، محتوا و مسائل امنیتی و مدیریتی را شامل می شود، اما برنامه پنجم توسعه، شبکه ملی اطلاعات را شبکه ای مبتنی بر قرارداد اینترنت یا همان IP به همراه سوئیچ ها، مسیریاب ها و مراکز داده ای تعریف می کند. نکته ای که در این بین وجود دارد این است که متأسفانه خیلی ها فکر می کنند که شبکه ملی اطلاعات، صرفاً یک سرویس ارتباطی است در حالی که ارتباطات، یکی از سرویس های شبکه ملی اطلاعات است و سرویس های دیگری را هم در دل خودش جا می دهد. در تعریف شبکه ملی اطلاعات بر این موضوع تأکید شده است که درخواست های دسترسی داخلی برای اخذ اطلاعاتی که در مراکز داده داخلی نگهداری می شوند نباید به هیچ وجه از طریق خارج کشور مسیریابی شوند. این جزو نکات اساسی است که اطلاعاتی که در داخل کشور وجود دارد دلیلی ندارد که به بیرون از کشور منتقل شده و آنها را دوباره برداشت بکنیم.

الزامات شبکه ملی اطلاعات بر چه اصولی استوار است؟
6 الزام قانونی برای شبکه ملی اطلاعات مصوب شده است. بر اساس ابلاغیه رهبری، مصوبات شورای عالی فضای مجازی حکم قانون را دارد و این موضوع جزء لاینفک شورای عالی فضای مجازی است. در نشست روز چهارشنبه، سعی می کنیم الزامات شبکه ملی اطلاعات را برای نمایندگان وزارت خانه های مختلف و سازمان های مهم کشوری که خدمت رسانی می کنند، تبیین کنیم.

شبکه ملی اطلاعات متشکل از زیرساخت های ارتباطی با مدیریت مستقل و کاملاً داخلی است. یعنی شبکه باید طوری باشد که هم مدیریت آن کاملاً در اختیار ما بوده و هم کاملاً مستقل باشد. الزام بعدی که در شورای ملی فضای مجازی مصوب شده این است که شبکه ملی اطلاعات، شبکه ای با امکان عرضه انواع محتوا و خدمات ارتباطی سراسری برای آحاد مردم با تضمین کیفیت از جمله قابلیت تحرک است. یعنی هم در محتوا و هم در سرویس دهی تنوع وجود دارد.

کاربران باید بتوانند از طریق موبایل، تبلت و ابزارهای مختلف ارتباطی در منزل و محل کار به این محتوا دسترسی پیدا کنند. نکته اساسی دیگری که در الزامات شبکه ملی اطلاعات مطرح شده، امن بودن خدمات است.

شبکه ملی اطلاعات، شبکه ای با قابلیت برقراری ارتباط امن و پایدار میان دستگاه ها و مراکز حیاتی کشور است. مردم فکر می کنند که صرفاً آنها مخاطبان شبکه ملی اطلاعات هستند در حالی که غیر از مردم، سازمان ها و مراکز حیاتی کشور هم جزو مخاطبان هستند و ارتباطات بین سازمان ها و مراکز حیاتی هم در شبکه ملی اطلاعات در نظر گرفته شده است.

آخرین الزام شبکه ملی اطلاعات، شامل مراکز داده و میزبانی داخلی است. بر این اساس، شبکه ملی اطلاعات، شبکه ای پر ظرفیت و پهن باند و با تعرفه رقابتی تعریف شده است. یعنی هم باید مباحث اقتصادی در آن لحاظ شود و هم سرعت مناسب داشته باشد تا بتوانیم به انواع محتوا دسترسی پیدا کنیم.

سرویس های مطرح شده در شبکه ملی اطلاعات صرفاً ارتباطی هستند؟
خیر. شبکه ملی اطلاعات سرویس های ارتباطی ارائه نمی کند و سرویس های محاسباتی و ابری که امروزه در دنیا باب شده است عمدتاً برآمده از شبکه ملی اطلاعات است و در همان جلسه ای که این الزامات تعیین می شد، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات متولی اجرا و به جریان انداختن شبکه ملی اطلاعات شد و این وزارت خانه طرح های مناسبی را برای این کار آماده کرده است. شبکه ملی اطلاعات، موجودیتی نیست که ما بتوانیم در عرض یک یا دو روز آن را ایجاد کنیم، بلکه یک مجموعه فازبندی شده است که در یکی از فازهای اولیه آن، سازمان فناوری اطلاعات و مجموعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات توانستند که شبکه را به سرویس دهی نزدیک کنند و ثبت نام یارانه ها از طریق این مجموعه، تحقق پیدا کرد.

امنیت در شبکه ملی اطلاعات چگونه مطرح می شود؟
ما شبکه ملی اطلاعات را کاملاً مستقل و حفاظت شده نسبت به دیگر شبکه ها می دانیم و مواظب هستیم که از اینترنت به ما حمله نشود. این حمله لزوماً شبکه ای نیست، بلکه حمله فرهنگی هم ممکن است اتفاق بیفتد. در حال حاضر تعامل مدیریت شده با شبکه های دیگر از جمله اینترنت در دستور کار شبکه ملی اطلاعات قرار دارد. بنابراین مفهومی که متأسفانه در بین مردم شایع شده بود که شبکه ملی اطلاعات یک شبکه بسته است، کاملاً غلط است و این موضوع اصلاً در ذهن مسئولان و تصمیم گیران کشور نبوده و در شورای عالی فضای مجازی هم مطرح نشده است.

قوانین و مقررات در شبکه ملی اطلاعات بر چه اصولی استوار است؟
با توجه به رشد روزافزون فضای اینترنت در دنیا، این رشد و پیشرفت سایه هایی هم در کشور ما داشته است، که بر این اساس، نیاز به قانونگذاری در این زمینه در کشور وجود دارد، به همین خاطر مرکز ملی فضای مجازی یکی از معاونت های اصلی خود را معاونت تنظیم مقررات قرار داده است تا روی خدمت و نوع سرویس دهی محتوایی در مجموعه ها و الزامات امنیتی و مدیریتی قانونگذاری صورت بگیرد. امیدواریم با حضور دستگاه های ذیربط بتوانیم یک مجموعه کاملاً مدیریت شده، یکنواخت و هماهنگ را بعد از مدت کوتاهی در کشور شاهد باشیم.

ساختار سرویس دهی محتوایی در شبکه ملی اطلاعات چگونه است؟
شبکه ملی اطلاعات بر اساس برنامه پنجم توسعه یکسری وظایفی را بر عهده گرفته است و ما سعی می کنیم در روز چهارشنبه یک بار دیگر با حضور مسئولان وزارت خانه و سازمان ها، وظایفی که برنامه پنجم توسعه برای سرویس دهی و سهولت کار مردم بر آنها سپرده است را بررسی کنیم و مطمئن باشیم که این سرویس ها در برنامه های کاری آنها قرار دارد. موضوع بعدی بحث خدمات جدید و مجوزهای ترکیبی است. به عنوان مثال به اپراتور سلامت «برکت تل» مجوز فعالیت داده شده است که اگر به این اپراتور نگاه کنید،یک قسمت از وظایف این اپراتور بسترسازی مباحث ارتباطی، دیتاسنتر و مجموعه های مراکز داده است و قسمت دیگر آن به محتوای پزشکی برمی گردد. بنابراین سازمان های مختلفی باید دور هم جمع شوند و راجع به مجوز ترکیبی این قبیل اپراتورها نظر بدهند و بعد از آن هم در مورد نظارت بر عملکرد این اپراتورها، اظهار نظر بکنند. این ها مواردی است که در حال حاضر مرکز ملی فضای مجازی روی آن کار می کند و ما فکر می کنیم این اپراتورها و خدمات جدید اعم از بحث تجارت، سلامت الکترونیک و مسائلی از این قبیل بزودی روی شبکه ملی اطلاعات جریان پیدا کند. آخرین نکته، بحث نظام های کنترل کیفی است که اگر دقت بکنید، بحثی به عنوان SLA یا موافقتنامه سطح خدمت در سرویس هایی که تا قبل از این در کشور ارائه می شد، خیلی معنی پیدا نمی کرد. معاونت تنظیم مقررات شورای عالی فضای مجازی روی این چارچوب ها کار می کند تا یک نظام قابل مشخص و اجرا برای کنترل کیفی خدمات جدیدی که روی شبکه ملی جریان پیدا می کند داشته باشیم تا خدماتی که ارائه می شود تضمین شده و از سطح قابل قبول سرویس دهی به مردم برخوردار شویم.

ظرفیت سنجی و تقسیم کار ملی در شبکه ملی اطلاعات چه جایگاهی دارد؟
دلیل اصلی برگزاری همایش پیش رو، ظرفیت سنجی و تقسیم کار در شبکه ملی اطلاعات است و بدین وسیله می خواهیم مطمئن شویم که آنچه که ما به آن شبکه ملی اطلاعات می گوییم، ظرفیت و گنجایش لازم را برای ارائه سرویس به مخاطبان، سازمان ها، وزارت خانه ها یا بخش خصوصی خواهد داشت یا خیر؟ و بر این اساس بتوانیم برنامه ریزی های لازم را انجام بدهیم. یکی از برنامه های اصلی که از وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات طلب کردیم، معماری شبکه ملی اطلاعات است و در هم اندیشی مطمئن خواهیم شد که این معماری قابل گنجایش است؛ چرا که در موارد ضروری برای افزایش گنجایش و بالا بردن ظرفیت ها، لازم نیست ساختارهای زیرین را جابجا کنیم یا هزینه های مجددی را بر کشور تحمیل کنیم.

در حوزه تقسیم کار ملی، یکی از مواردی که بر عهده مرکز ملی و شورای عالی فضای مجازی قرار گرفته این است که باید مطمئن شویم که هیچ یک از کارهایی که باید برای سرویس دهی به مردم انجام پذیرد، روی زمین نمانده است؛ چرا که هر وظیفه یا هر خدمتی حتماً یک متولی قابل اتکایی دارد. منظور ما لزوماً متولیان دولتی نیست و متولیان خصوصی هم در دستور کار ما هستند و داریم سعی می کنیم که تقسیم کار ملی به شکلی مناسب اتفاق بیفتد.

ما سه کمیسیون عالی در درون مرکز ملی فضای مجازی داریم که یکی از آنها کمیسیون عالی ارتقای تولید محتواست که وظیفه آن، تقسیم کار ملی در جهت تولید محتواست. کمیسیون بعدی، کمیسیون عالی امنیت است که در حال حاضر، مباحث امنیتی درون شبکه ملی را بحث و بررسی می کند. کمیسیون بعدی هم کمیسیون عالی تنظیم مقررات است که در مورد نظام های کنترل کیفی، مباحث خدمات جدید، مجوزها و بررسی وضعیت شبکه ملی اطلاعات بر اساس برنامه پنجم توسعه فعالیت می کند.

انتهای پیام/.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

چرا همراه من؟